Σάββατο, 30 Ιουνίου 2012

9ο μάθημα : Οριστική Μέλλοντα ενεργητικών ρημάτων

Για να σχηματίσουμε το μέλλοντα των φωνηεντόληκτων ρημάτων, (δηλαδή των ρημάτων που έχουν χαρακτήρα φωνήεν π.χ. λύω )
·         παίρνουμε το ρήμα όπως το κλίναμε στον ενεστώτα
·         ανάμεσα στο θέμα και στην κατάληξη προσθέτουμε το χαρακτηριστικό γράμμα του μέλλοντα που είναι το -σ-
και λέγεται χρονικός χαρακτήρας.
λύ-σ-ω
λύ-σ-εις
λύ-σ-ει
λύ-σ-ομεν
λύ-σ-ετε
λύ-σ-ουσιν

Τι γίνεται με τα ρήματα που είναι αφωνόληκτα;
όσα, δηλαδή, έχουν χαρακτήρα:
χειλικό:      π, β, φ
ουρανικό:  κ, γ, χ 
οδοντικό:  τ, δ, θ


Ο χαρακτήρας των ρημάτων αυτών ενώνεται με το -σ- του μέλλοντα και μας δίνει διάφορες μεταβολές. Έτσι,
Τα χειλικόληκτα: π, β, φ, πτ,  +  σ = ψ, π.χ.
τρέπω > τρέψω,    
τρίβω > τρί
ψω,    
γράφω > γρά
ψω,     
βλάπτω > βλά
ψω
γρά-ψ-ω
γρά-ψ-εις
γρά-ψ-ει
γρά-ψ-ομεν
γρά-ψ-ετε
γρά-ψ-ουσιν

Τα ουρανικόληκτα:  κ, γ, χ  ττω, σσω, ζω  +  σξ, π.χ. 
 διώκω > διώξω,   
λέγω > λέ
ξω,    
ἄρχω > ἄρ
ξω,    
φυλάττω  > φυλά
ξω
ἄρ-ξ-ω
ἄρ-ξ-εις
ἄρ-ξ-ει
ἄρ-ξ-ομεν
ἄρ-ξ-ετε
ἄρ-ξ-ουσιν

Τα οδοντικόληκτα: τ, δ, θ μερικά σε -ττω, -ζω και -ίζω + σ = σ, π.χ.
 πείθω > πείσω,       
σχίζω > σχί
σω
πεί-σ-ω
πεί-σ-εις
πεί-σ-ει
πεί-σ-ομεν
πεί-σ-ετε
πεί-σ-ουσιν
Σημείωση: τα ρήματα που έχουν ρηματικό χαρακτήρα δ, τελειώνουν σε -ίζω και έχουν περισσότερες από δύο συλλαβές  σχηματίζουν το μέλλοντα σε -ιῶ, π.χ.
νο-μί-ζω > νομ
ιῶ,
κο-μί-ζω > κομ
ιῶ